Raporda, yıllardır hazırlanan eylem planlarının kâğıt üzerinde kaldığı, bütçe ve koordinasyon eksiklikleri nedeniyle otizmli bireyler ve ailelerinin günlük yaşamda ciddi sorunlarla karşı karşıya olduğu vurgulandı.
İki Plan, Aynı Sorunlar
Türkiye’de otizm alanındaki eylem planı süreci 2012’de başladı. İlk plan 2013’te yayımlandı, 2016’da Resmî Gazete’de ilan edilerek resmiyet kazandı. Ancak uygulamada yaşanan aksaklıklar nedeniyle somut sonuç alınamadı. 2023’te ilan edilen II. Ulusal Otizm Eylem Planı (2023–2030) da umut yaratsa da, aradan geçen sürede yapısal sorunların devam ettiği ortaya çıktı.
Rapordan Çarpıcı Bulgular
Türkiye Otizm Meclisi’nin raporunda öne çıkan başlıca tespitler şöyle:
Planlar hazırlanıyor, ancak bütçe ayrılmıyor.
Bakanlıklar arasında koordinasyon eksikliği sürüyor.
Uzman kadro yetersizliği ciddi bir engel oluşturuyor.
Sivil toplum kuruluşları karar alma süreçlerinden dışlanıyor.
Planlar kâğıt üzerinde kalıyor, sahada somut sonuç üretilemiyor.
Ailelerin Günlük Sorunları
Raporda, otizmli bireyler ve ailelerinin günlük yaşamda karşılaştığı sorunlar da görünür kılındı. Erken tanı ve müdahale süreçlerinde gecikmeler, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimde bölgesel eşitsizlikler, sosyal destek mekanizmalarının yetersizliği ve istihdam olanaklarının sınırlılığı öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.
Çözüm İçin Somut Adımlar
Türkiye Otizm Meclisi, raporda uygulanabilir çözüm önerilerini de sıraladı:
Otizm politikaları için kalıcı bütçe oluşturulması
Bakanlıklar arası koordinasyonun kurumsallaştırılması
Veri paylaşımı ve ortak izleme mekanizmalarının güçlendirilmesi
Yerel deneyimlerin merkezi politikalara yansıtılması
Uzman kadro ihtiyacının karşılanması, erken tanı ve müdahale için eğitim programlarının geliştirilmesi
Bölgesel eşitsizliklerin azaltılması, kırsal bölgelerde özel eğitim ve sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi
“Planlar Yazılıyor, Hayata Geçmiyor”
Raporda, “Planlar yazılır; yapılır gibi görünebilir. Fakat uygulanabilirlik ve hesap verebilirlik sadece kâğıt üzerinde kalırsa kimseye fayda sağlamaz” ifadeleri dikkat çekti.
Türkiye Otizm Meclisi, yayımladığı raporla karar alıcılara güçlü bir mesaj verdi: Otizm Eylem Planı’nın gerçek bir yol haritasına dönüşmesi ve hayatlara dokunması gerekiyor. Aksi halde yeni planlar yazılmaya devam edecek, ancak otizmli bireyler ve aileler için somut bir ilerleme sağlanamayacak.
News
