Engelli bireylerin ulaşım ve bağımsız yaşam hakkı için hayati önem taşıyan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) muafiyetli araç alımı konusunda kaygı verici gelişmeler yaşanıyor. Kulislerde konuşulan yeni düzenlemeye göre, araç alım hakkının bir “vergi muafiyeti hakkı” olmaktan çıkarılıp, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde bir “sosyal yardım” kalemine dönüştürülmesi planlanıyor.
HAK MI, YARDIM MI?
Mevcut sistemde engellilik durumu raporla sabit olan her vatandaşın yararlanabildiği bu hak, sosyal yardım kapsamına alınırsa kriterler tamamen değişebilir. Uzmanlar, bu değişikliğin beraberinde getireceği tehlikelere dikkat çekiyor:
- Gelir Sınırı Gelebilir: Artık sadece “yoksul” olan engellilerin araç alabilmesi gündeme gelebilir.
- Hane Halkı Kriteri: Kişinin engeli değil, yaşadığı hanedeki toplam gelir baz alınabilir.
- İdari Takdir Belirsizliği: “Hak” olmaktan çıkıp “yardım” olduğunda, idarenin onay verme veya reddetme yetkisi genişleyebilir.
“BU BİR ZULÜMDÜR!”
2024 yılından bu yana hakların kademeli olarak budandığını belirlenen son olarak getirilen 10 yıl satamama şartı ve %40 yerlilik oranı zorunluluğu ile hakkın zaten kullanılamaz hale geldiğini
”Suistimaller bahane edilerek engellilerin hakkı kısıtlanamaz. Suistimali önlemek devletin görevidir, faturayı engelliye kesmek değil. Tasarruf tedbirleri adı altında engellilerin ulaşım hakkı kurban ediliyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın artık bu konuda bir açıklama yapma vakti gelmiştir.”
BIÇAK KEMİĞİ DELDİ GEÇTİ
2024 sonundaki yasal düzenlemelerle özellikle bedensel engellilerin ihtiyaç duyduğu ithal ve donanımlı araçlara erişim, yerlilik şartı nedeniyle imkansız hale gelmişti. Şimdi ise 17 Mayıs 2025’te TBMM’ye sunulacak olan Engelli Sorunları Araştırma Komisyonu Raporu bekleniyor. Ancak engelli aileleri, raporu bekleyecek takatlerinin kalmadığını, “bıçağın kemiği çoktan delip geçtiğini” ifade ediyor.
NE DEĞİŞECEK? (OLASI SENARYOLAR)
Eğer düzenleme bu haliyle yasalaşırsa;
- Muafiyet yerine nakit desteği: ÖTV muafiyeti tamamen kalkabilir, bunun yerine Bakanlıkça belirlenen düşük miktarlı bir nakit desteği verilebilir.
- Kapsam Daralması: Sadece belirli engel gruplarına hak tanınabilir.
- Belirsizlik Süreci: Araç almayı planlayan binlerce aile, prosedürlerin uzaması ve kriterlerin ağırlaşmasıyla karşı karşıya kalabilir.
Editör Notu: Engellilerin topluma karışması için bir “lüks” değil, “ayak” hükmünde olan araç alım hakkındaki bu belirsizlik, yerel kamuoyunda büyük huzursuzluk yaratıyor. Konunun takipçisi olmaya devam edeceğiz.
Haber Merkezi
News
