15 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7538 sayılı Kanun, uzun yıllardır uygulanan engelli emeklilik mekanizmasında dönüm noktası olurken, özellikle Ekim 2008 öncesi sigortalı olan kesimde ciddi tartışmaları beraberinde getirdi.
Vergi İndirimi Yerine SGK Kriterleri Esas Alınıyor
Yıllar boyunca özellikle 1 Ekim 2008 öncesinde sigorta girişi bulunan çalışanlar için erken emeklilik sürecinde en temel dayanak, Maliye’den (Gelir İdaresi Başkanlığı) alınan vergi indirimi belgesi idi. Bu belgeye sahip olan engelli bireyler, belirli sigortalılık süresi ve prim gününü tamamladıklarında yaş şartına takılmadan emeklilik hakkı elde edebiliyordu.
Ancak 7538 sayılı Kanun’la yapılan yasal düzenleme, bu sistemin merkezindeki yetki ve değerlendirme usullerini değiştirdi. Yeni dönemde vergi indirimi belgesine dayalı süreç büyük ölçüde devre dışı bırakılırken, değerlendirme yetkisi doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Sağlık Kurulu’nun çalışma gücü kayıp oranına bağlandı.
Çalışanlar Ne Diyor? “Kazanılmış Haklarımız Zedeleniyor”
Düzenlemenin ardından emeklilik planları altüst olan binlerce çalışan, sistem değişikliğinin hak kayıplarına yol açtığını savunuyor. Özellikle şu noktalara dikkat çekiliyor:
- Kontrol Muayeneleri ve Maaş Kesintileri: Yeni kriterler doğrultusunda yapılan incelemeler ve kontrol muayeneleri sonucunda, daha önceden hak kazandığı düşünülen bazı emekli aylıklarında kesintiler yaşandığı ifade ediliyor.
- Yeniden Çalışma Zorunluluğu: Emeklilik hayali kurarken ya da emekli olduktan sonra statü değişimiyle karşı karşıya kalan bazı engelli bireylerin, geçim sıkıntısı nedeniyle ileri yaşlarda yeniden zorunlu çalışma hayatına dönmek zorunda kaldığı belirtiliyor.
- Geçmişe Dönük Planlama Uyumsuzluğu: Yıllardır ellerindeki vergi indirim belgelerine güvenerek kariyer ve emeklilik planı yapan sigortalılar, yeni kriterlerin getirdiği oran ve prim şartları karşısında mağdur olduklarını dile getiriyor.
Uzmanlardan ve Hak Savunucularından Çağrı
Hukukçular ve sosyal güvenlik uzmanları, yapılan düzenlemenin kurumlar arası (Maliye – SGK) yetki karmaşasını bitirme amacı taşıdığını belirtse de, geçiş sürecinde yaşanan mağduriyetlerin göz ardı edilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Engelli sivil toplum kuruluşları ise kazanılmış hakların korunması ve geçiş sürecinde yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi için yasal iyileştirme çağrısında bulunuyor.
Bu konuda sizin bölgenizde de benzer mağduriyetler yaşanıyor mu veya bu süreçten etkilenen okuyucularımızın hikayelerine yer vermemizi ister misiniz?
Kaynak engelli gurubu
News
