Diyarbakır’da geçtiğimiz yılın Haziran ayında patlak veren “ücretsiz ulaşım krizi” yargıdan dönmedi. Engelli vatandaşların ve 65 yaş üstü bireylerin özel halk otobüslerine alınmaması, araçlardan indirilmeye çalışılması ve kendilerinden ücret talep edilmesi üzerine başlatılan inceleme sonuçlandı. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), toplu taşıma kooperatiflerinin bu uygulamasını “insan hakları ihlali” ve “ayrımcılık” olarak nitelendirdi.
“Süresiz Almama Kararı” Skandalı
Olay, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi’nin sunduğu görüşlerle detaylandı. Edinilen bilgilere göre; kentteki özel halk otobüsü işleticileri, 11 Haziran 2024 tarihinde aldıkları ortak kararla ücretsiz ulaşım hakkı olan vatandaşları “süresiz” olarak araçlara almama kararı aldı. Sosyal medyaya ve yerel basına yansıyan görüntülerde, şoförlerin engelli vatandaşlara yönelik sert tutumları ve hak gaspı net bir şekilde görüldü.
Esnaf “Maliyet” Dedi, TİHEK “Hukuk” Dedi
Ceza alan kooperatifler savunmalarında, belediyeden yeterli maddi destek alamadıklarını ve ekonomik zorluklar yaşadıklarını belirterek, ücretsiz taşıma yükünün sadece esnafın sırtına yüklenmesinin adil olmadığını savundu.
Ancak TİHEK bu savunmayı yerinde bulmadı. Kurul kararında şu ifadelere yer verildi:
“Belediyeden maddi destek alınmaması, engellilerin toplu taşıma hizmetinden yararlanmasının engellenmesi için haklı ve meşru bir gerekçe sayılamaz. Engellilerin topluma tam ve bağımsız katılımını sağlamak özel işletmelerin de sorumluluğundadır.”
İki Kooperatife Rekor Ceza
Yapılan incelemeler sonucunda;
-
S.S. Öz Diyarbakır Özel Halk Otobüsleri Kooperatifi ve
-
S.S. 53 No.lu Diyarbakır Büyükşehir Özel Halk Otobüsleri Kooperatifi‘ne,
ayrımcılık yasağını ihlal ettikleri gerekçesiyle 256 bin 357’şer lira idari para cezası uygulandı. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi hakkında ise ayrımcılık ihlali tespit edilmedi.
Emsal Karar Kapıda
Bu karar, sadece Diyarbakır’da değil, Türkiye genelinde benzer sorunlar yaşayan engelli bireyler için emsal niteliği taşıyor. Uzmanlar, ücretsiz seyahat hakkının kanunla korunduğunu ve hiçbir ticari gerekçenin bu hakkın önüne geçemeyeceğini hatırlatıyor.
haber merkezi
News
