Engelli Araç Sahibi Vefat Ederse Süreç Nasıl İşler?
Engelli bireylere tanınan ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) muafiyetli araç imkanından faydalanan vatandaşlarımızın vefatı durumunda, söz konusu aracın hukuki durumu ve vergi yükümlülükleri merak konusu olmaya devam ediyor.
Kanuni düzenlemeler ve Danıştay kararları ışığında, mirasçıların izlemesi gereken yol haritasını mercek altına aldık.
ÖTV Muafiyeti Sona mı Eriyor?
Normal şartlarda engelli birey tarafından 5 yıl süreyle satılamayan ÖTV muafiyetli araçlar, sahibinin vefatı durumunda tereke (miras) kapsamına girer. Vefat ile birlikte engellilik hali sona erdiğinden, aracın muafiyet statüsü de hukuken değişime uğrar. Ancak bu durum, her zaman verginin derhal ödenmesi gerektiği anlamına gelmez.
Mirasçıların Seçenekleri ve Vergi Yükümlülüğü
Vefat sonrası süreçte mirasçıların önünde iki temel senaryo bulunmaktadır:
Aracın Tüm Mirasçılar Adına Tescil Edilmesi:
Araç, tüm mirasçılar adına veraset ilamı uyarınca el birliğiyle mülkiyet şeklinde tescil edilirse, ÖTV ödenmesi gerekmez. Bu durumda araç üzerindeki "satılamaz" şerhi devam eder ve 5 yıllık sürenin dolması beklenir.
Aracın Tek Bir Mirasçıya Devredilmesi:
Eğer diğer mirasçılar feragatname ile haklarını tek bir kişiye devrederse, durum "ivazsız (karşılıksız) intikal" kapsamından çıkabilir. Bu noktada, aracın tescil edildiği tarihten itibaren 5 yıl geçmemişse, muaf tutulan ÖTV'nin ödenmesi şartı doğabilir.
Danıştay ve Yargı Kararlarındaki İnce Çizgi
Geçmiş yıllarda yaşanan ihtilaflar neticesinde Danıştay, miras yoluyla intikal eden araçlarda "mülkiyetin aynen muhafazası" durumunda ÖTV aranmayacağına hükmetmiştir. Ancak mirasçıların kendi aralarında yapacakları taksimatın (örneğin; bir mirasçıya araç, diğerine nakit para veya gayrimenkul verilmesi) "ivazlı bir devir" olup olmadığı Vergi Dairesi tarafından titizlikle incelenmektedir.
Adım Adım Yapılması Gerekenler
Vefatın ardından mirasçıların şu resmi prosedürleri takip etmesi önerilir:
Veraset İlamı: Sulh Hukuk Mahkemesi veya noterden mirasçılık belgesi alınmalıdır.
Veraset ve İntikal Vergisi Beyannamesi: İlgili vergi dairesine araç da dahil olmak üzere tüm mal varlığı beyan edilmelidir.
Trafik Tescil İşlemleri: Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Tescil birimlerine gidilerek aracın yeni sahipleri adına ruhsat yenileme işlemi yapılmalıdır.
Uzman Uyarısı: 5 Yıl Kuralına Dikkat!
Aracın iktisap (alım) tarihinden itibaren 5 yıl geçtikten sonra gerçekleşen vefatlarda, araç mirasçılar tarafından herhangi bir ÖTV ödemesi yapılmaksızın üçüncü kişilere satılabilir. Ancak 5 yıl dolmadan yapılacak satışlarda veya hatalı devir işlemlerinde ciddi vergi cezalarıyla karşılaşılabilir.
Haber Merkezi